Παροιμίες με τους μήνες

Παροιμίες για τους μήνες του χρόνου

Τρεις μήνες είν’ η άνοιξη και τρεις το καλοκαίρι,

τρεις είναι το φθινόπωρο και τρεις βαρύς χειμώνας.

Α. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Μη σε γελάσει ο βάθρακας ή το χελιδονάκι,

αν δε λαλήσει ο τζίτζικας δεν είν’ καλοκαιράκι.

ΙΟΥΝΙΟΣ

• Από το θέρο (Ιούνιο) ώς τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές.

ΙΟΥΛΙΟΣ

• Χορτοθέρη, Αλωνιστή, ρώγα ρώγα γυαλιστή (Ιούλιος).

• Αλωνάρη με τα’ αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια (Ιούλιος).

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

• Μακάρι σαν τον Αύγουστο να’ ταν οι μήνες όλοι.

• Κάθε πράγμα στον καιρό του και ο κολιός τον Αύγουστο.

• Πάτησε και ο Αύγουστος, η άκρη του χειμώνα.

• Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να’ σουν δυο φορές το χρόνο.

• Από Αύγουστο χειμώνα κι από Μάρτη καλοκαίρι.

• Ήρθε ο Αύγουστος, πάρε την κάπα σου.

Β. ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

• Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά καλά μας φέρνουν.

• Τον Τρυγητή τ’ αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι.

• Αν ίσως βρέξει ο Τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο.

• Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.

• Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

• Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οχτώ σακιά δεν έκαμες.

• Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.

• Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη έχει οχτώ σειρές στ’ αλώνι.

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

• Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες.

Γ. ΧΕΙΜΩΝΑΣ

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

• Να ’ναι Xριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα,

και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.

• Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού.

• Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

• Του Δεκέμβρη η μέρα... καλημέρα, καλησπέρα!

• Άγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας (Δεκέμβριος) απεκρίθη:

― Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο,

γιατί Αϊ-Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.

• Να’ ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα,

χαρά σ’ εκείνον τον γεωργό που ’χει πολλά σπαρμένα.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

• Χιόνισε, έβρεξε ο Γενάρης, όλοι οι μύλοι μας θ’ αλέθουν.

• Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μη ΄ξετάζεις.

• Του Γενάρη το φεγγάρι, λάμπει (ή μοιάζει) σαν μαργαριτάρι.

• Του Γενάρη το φεγγάρι ήλιος μiας ημέρας μοιάζει.

• Χαρά στα Φώτα τα στεγνά και τη Λάμπρη βρεμμένη.

• Χιόνισε μες στον Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη (Ιουλίου)

• Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξύδι. (Ιούνιος)

• Κότα, πίτα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη (Ιούλιο).

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

• Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει πάλι άνοιξη μυρίζει.

Μα σαν τύχει και θυμώσει μέσα στα χιόνια θα μας χώσει.

• Ο Φλεβάρης με νερό, κουτσός μπαίνει στο χορό.

• Του Φλεβάρη είπαν να βρέξει και λησμόνησε να σταματήσει.

• Ο Φλεβάρης κι αν χιονίσει, πάλι άνοιξη θ’ ανθίσει.

• Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει καλοκαίρι θα μυρίσει.

Μα αν δώσει και κακιώσει, μες στο χιόνι θα μας χώσει.

• Παπαντή (2/2) καλοβρεμμένη, η κοφίνα γεμισμένη.

Δ. ΑΝΟΙΞΗ

ΜΑΡΤΙΟΣ

• Μάρτη, Μάρτη βροχερέ
  και Απρίλη δροσερέ,

τα πουλάκια κεηλαδούν,

τα δεντράκια φύλλα ανθούν,

τα πουλάκια αυγά γεννούν

κι αρχινούν να τα κλωσούν.

• Μάρτης γδάρτης και (κακός) παλουκοκαύτης.

• Το Μάρτη ξύλα φύλαγε μην κάψεις τα παλούκια

• Μάρτης είναι χάδια κάνει, πότε κλαίει πότε γελάει.

• Λείπει ο Μάρτης απ’ την Σαρακοστή;

• Μάρτης έβρεχε, θεριστής χαιρόταν.

• Ο Μάρτης ο πεντάγνωμος εφτά φορές εχιόνισε. Και πάλι το μετάνιωσε που δεν εξαναχιόνισε.

• Να μην είναι η αγάπη μας σαν του Μαρτιού το χιόνι,

όπου το ρίχνει το πρωί κι αποβραδίς το λιώνει.

• Οπόχει κόρην ακριβή, του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει.

• Μάρτης βρέχει; Ποτέ μην πάψει.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

• Σαν ρίξει ο Μάρτης δύο νερά και ο Απρίλης άλλο ένα,

χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που’ χει πολλά σπαρμένα.

• Να ’ναι Xριστούγεννα στεγνά, τα φώτα χιονισμένα

και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.

• Απρίλης με τα λούλουδα και Μάης με τραγούδια.

• Χαρά στα Φώτα τα στεγνά και τη Λάμπρη βρεμμένη.

• Καιρός πουλάει τα λάχανα και Μάης τα λουλούδια.

• Ο Απρίλης έχει τ’ όνομα και Μάης τα λουλούδια.

• Του Απρίλη η βροχή κάθε στάλα και φλουρί.

ΜΑΙΟΣ

• Μάη μήνα μη φυτέψεις, Μάη μη στεφανωθείς,

Μάη μήνα μη δουλέψεις, Μάη μην ταξιδευτείς.

• Ο Μάης ρίχνει τη δροσιά κι ο Απρίλης το λουλούδι.

• Μάη μου, καλέ μου μήνα, να ’σουν δυο φορές το χρόνο!

• Μάης άβροχος μούστος άμετρος.

• Μάης βρεμένος μούστος μετρημένος.

• Μάης άβροχος χρονιά ευτυχισμένη.

• Μάης ο πενταφάγωτος και πάλι πεινασμένος.

• Στον κακορίζικο τόπο το Μάη μήνα βρέχει.

Παροιμίες για τους μήνες από συλλογή στο διαδίκτυο
  ................................................

• Γενάρης μήνας του Χριστού κι αρχιμηνιά του κόσμου.
• Ο Φλεβάρης κι αν χιονίσει, πάλι άνοιξη θ' ανθίσει.
• Mάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.
• Ο Απρίλης με τα λούλουδα.
• Ο Μάης με τα ρόδα.
• Τον Ιούνιο αφήνουν το δρεπάνι και σπέρνουν το ρεπάνι.
• Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.
• Από Αύγουστο χειμώνα κι από Μάρτη καλοκαίρι.
• Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά καλά μας φέρνουν.
• Οκτώβρης - Οκτωβροχάκης το μικρό καλοκαιράκι.
• Ο Νοέμβρης σαν θα έλθει τα γομάρια μέσα κλείνει.
• Δεκέμβρης, Χριστού γέννηση και καλός μας Χρόνος.

Δήμητρα Π.

· Αδελφέ Μιχάλη, τώρα τον Γενάρη, οι δύο ένας γίνονται και ο μοναχός κουβάρι.
· Αρχιμηνιά, καλή χρονιά, με σύγκρυα και παγωνιά.
· Άσπρος Γενάρης, νηστικός ο μεροκαματιάρης.
· Βαρύ το καλοκαίρι βαρύς και ο Γεναροχειμώνας.
· Βροχερός Γενάρης, Αύγουστος νοικοκύρης.